Plus Vlaanderen pakt drinkwaterschaarste aan

De waterschaarste van vorige zomer bleef flink nazinderen. Een actieplan uitgewerkt door AquaFlanders, de koepelvereniging van de Vlaamse water- en rioleringsbedrijven, moet een nieuwe watercrisis in droge periodes voorkomen. Burgers, bedrijven en overheden: iedereen moet mee in het bad.

Anne Vandenbosch | 18 mei 2018
Water 2222409 1280

Vorige zomer werden we met onze neus op de feiten gedrukt: de waterbeschikbaarheid in Vlaanderen is beperkt. De lange droogteperiode in het voorjaar gevolgd door een hittegolf in juni zette de overheid aan tot maatregelen om het gebruik van kraantjeswater te beperken. Het kwam zelfs zover, dat landbouwers tijdelijk hun gewassen niet meer mochten irrigeren.

Drinkwater garanderen met actieplan

Door de klimaatverandering is de kans groot dat lange periodes van droog weer in onze streken vaker zullen voorkomen in de toekomst. Bovendien wijzen prognoses erop dat onze bevolking groeit (+ 5 procent per decennium). Onze drinkwatervoorziening komt dus sowieso onder druk te staan. Vlaanderen wil beter voorbereid zijn op toekomstige watercrisissen. Kort na de schaarste van 2017 gaf Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege de drinkwaterbedrijven daarom de opdracht om een actieplan uit te werken.

Dat actieplan is nu klaar. Carl Heyrman, algemeen directeur van AquaFlanders, de koepelorganisatie van de drinkwaterbedrijven, legt uit: “Het actieplan moet de levering van kwaliteitsvol drinkwater te allen tijde garanderen, ook in extreem droge periodes. We nemen maatregelen op verschillende fronten. We diversifiëren onze ruwwaterbronnen, stroomlijnen de samenwerking tussen de verschillende drinkwatermaatschappijen, verbeteren de infrastructuur, zetten in op innovatie en temperen het verbruik wanneer het nodig is.”

Kleurenschema alarmeert

Vooral dat laatste actiepunt springt in het oog. Het speelt dan ook volop in op het gedrag van de burgers. “We stelden, samen met de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM), een eenvoudig kleurenschema – een escalatieschema – op”, zegt Carl Heyrman. “Groen wijst op een normale toestand. Geel staat voor verhoogde waakzaamheid: in die fase vragen we om spaarzaam om te gaan met water. Oranje wijst op een pre-alarmerende fase, zoals vorige zomer. Het leidingwater mag dan niet meer gebruikt worden voor toepassingen die niet noodzakelijk zijn. Overtreders worden geverbaliseerd. Bij rood is er een reële kans op drinkwatertekort. Dan geldt er een absoluut verbod op verspilling van leidingwater en overtreders worden geverbaliseerd. Deze kleurcodes helpen ons om snel en eenvoudig te communiceren over de beschikbaarheid van drinkwater.” Deze informatie zal in de toekomst via de media verspreid worden, maar vanaf 11 juni kan iedereen de situatie op de voet volgen via de website van de VMM (www.vmm.be/data/leidingwater-b...).

Bronnen optimaal inzetten

Volgens Carl Heyrman halen we meer dan de helft van ons drinkwater uit grondwater. Een andere belangrijke bron is oppervlaktewater. Slechts een beperkt deel komt uit circulair water. “Naast een duurzaam beheer van de reserves aan grond- en oppervlaktewater, is het zeer belangrijk om in te zetten op hergebruik en recyclage van water. Zo realiseerde watermaatschappij IWVA in de Westhoek recent een project rond duurzame waterwinning, waarbij effluent van een waterzuiveringsinstallatie hergebruikt wordt als drinkwater, na ondergrondse infiltratie in de duinen. Bedrijven doen er ook goed aan om hun industrieel afvalwater en koelwater op te waarderen voor hergebruik."

Samenwerking bevorderen

De waterbedrijven waken samen over de leveringszekerheid in heel Vlaanderen. In de loop der jaren bouwden ze historische samenwerkingsverbanden op - de drinkwaterzones grenzen immers aan elkaar. “Vandaag voeren we die samenwerking nog op. De waterbedrijven stemmen hun productie en verbruik nu nog beter op elkaar af”, zegt Carl Heyrman. “Er lopen enkele grootschalige projecten met onderlinge koppeling van productie en transport. AquaDuct is bijvoorbeeld een samenwerking tussen De Watergroep, Farys en water-link, waardoor een groter volume drinkwater naar Oost-Vlaanderen kan stromen. In de provincie Antwerpen wordt binnenkort het netwerk van water-link verbonden met dat van Pidpa. Deze watermaatschappijen zijn complementair: water-link maakt gebruik van oppervlaktewater uit het Albertkanaal, terwijl Pidpa drinkwater wint uit grondwater. Hierdoor versterken ze hun werking en garanderen de toevoer van drinkwater.”

Nieuwe infrastructuur en technieken

De drinkwaterbevoorrading staat of valt met de beschikbaarheid en performantie van de infrastructuur. Ook op dat front levert de sector inspanningen. Het waterproductiecentrum in Eeklo (500.000 m3 drinkwater/jaar) wordt gerenoveerd en in Maaseik komt er een nieuw waterproductiecentrum (12.000 m3 drinkwater/dag). Er komt ook een grondwaterwinning in de regio Tongeren. Deze installaties moeten het wateraanbod op peil houden.

Bovendien staan wetenschap en technologie niet stil. Membraantechnologie biedt bedrijven de mogelijkheid om hun gezuiverd afvalwater op te waarderen tot proceswater en zo te hergebruiken. Recent raakte ook bekend dat de UGent veelbelovende ontziltingstechnieken voor zeewater ontwikkelt. Drinkwatermaatschappij Farys investeert momenteel al in een hoogtechnologische ontziltingsinstallatie voor het brakke kanaalwater in Oostende. Oplossingen zoals een decentrale watervoorziening en opslag en hergebruik van regenwater vragen een beperkte infrastructuur, maar hebben een groot effect.  

Water is schaars en kostbaar goed

Minister Schauvliege roept de watermaatschappijen op om het voorgestelde actieplan uit te rollen. “Vlaanderen is schaars aan water. Daarom willen we het waterbeleid nog meer dan voordien integraal aanpakken en zoveel mogelijk circulair benaderen. Met het escalatieschema volgen we bovendien de toestand vroeger op en zijn we beter voorbereid bij droogte.”

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.