Plus Sojaolie als biobrandstof twee keer zo schadelijk voor klimaat als fossiele brandstof

In 2018 bevatte biodiesel in België beduidend minder palmolie. Het aandeel van sojaolie is daarentegen vertienvoudigd ten opzichte van 2017. Goed nieuws, zou je denken. Maar ngo’s waarschuwen dat sojaolie net als palmolie desastreuze gevolgen heeft voor milieu en maatschappij. “We roepen Europa op om biodiesels uit te faseren.”

Lien Moris | 22 januari 2019
Soybean Field 1610754 1280

In 2018 was palmolie in België nog maar goed voor 7,5 procent van het totale aandeel biobrandstoffen dat gemengd wordt met diesel of benzine. De hoeveelheid sojaolie groeide aan tot liefst 36,7 procent. Dat blijkt uit voorlopige cijfers die de biobrandstofsector aan de overheid heeft bezorgd. Op initiatief van de Fédération Inter-Environnement Wallonie werden ze geanalyseerd door verschillende ngo’s. Die trekken nu aan de alarmbel, want ook sojaolie heeft een enorme impact op het milieu.

Niet minder, maar meer CO2-uitstoot

Palmolie ligt al langer onder vuur, omdat het verantwoordelijk is voor ontbossing, milieuvervuiling, de inname van kostbare landbouwgrond en de onteigening van stammen. Daarom heeft Europa beslist om de productie van palmolie voor biobrandstoffen tussen 2023 en 2030 uit te faseren. Sojaolie en koolzaadolie, de twee andere meest gebruikte biobrandstoffen in biodiesel, blijken echter evenzeer schadelijk te zijn voor milieu en klimaat en negatieve maatschappelijke gevolgen te hebben.

Zo gaat de productie van zowel palm- als sojaolie gepaard met een verhoogd risico op schending van de mensenrechten, landroof of impact op voedselmarkten. Bovendien halen de organisaties in hun rapport aan dat biodiesel de CO2-uitstoot van transport niet doet dalen, maar net doet toenemen. Kijk je naar de volledige levenscyclus van biodiesel op basis van palmolie, sojaolie en koolzaadolie, dan ligt de uitstoot in vergelijking met fossiele brandstof respectievelijk drie keer (303%), twee keer (213%) en 1,2 (118%) keer zo hoog.

Brandstof uit afval

Biobrandstoffen worden als klimaatneutraal beschouwd omdat de gewassen tijdens hun groei evenveel CO opnemen als ze uitstoten bij de verbranding. Die stelling ligt echter al jaren onder vuur. “Je mag niet alle biobrandstoffen over dezelfde kam scheren”, zegt William Todts, directeur van de Europese milieuorganisatie Transport & Environment, in De Standaard. “Enerzijds heb je biobrandstof die gemaakt wordt uit afval. Die is goed voor het klimaat (goed voor 1 procent van de gebruikte biobrandstof, red.). Maar andere biobrandstoffen gemaakt van landbouwgewassen zijn vaak schadelijker dan diesel.”

België trekt biobrandstof op

Gewone diesel mag vandaag maximum met 7 procent biobrandstoffen aangelengd worden. Tegen 2020 moet dat 10 procent zijn. De nieuwe Europese doelstellingen voor hernieuwbare energie laten landen toe om tegen 2030 14 procent biobrandstoffen te mengen met fossiele brandstof. De Belgische regeringen hebben dat percentage als doelstelling opgenomen in het Nationaal Energie- en Klimaatplan 2021-2030, in een poging om de uitstoot van transport te beperken.

De ngo’s die de cijfers van de biobrandstofsector onder de loep namen, roepen Europa op om een phase out van biodiesels met een hoge impact op het klimaat voor te bereiden. De Belgische overheid zou de doelstelling rond biobrandstoffen in haar Energie- en Klimaatplan moeten herzien om consistent te zijn met haar verbintenissen inzake klimaatverandering, duurzame ontwikkeling en de naleving van de mensenrechten. Ook moet er een verbod komen op biobrandstoffen gemaakt van voedingsgewassen. Vlaanderen en Wallonië ten slotte wordt gevraagd om hun verantwoordelijkheid te nemen in de transitie naar duurzamere mobiliteit.

Ban van Noorwegen

Noorwegen heeft eind vorig jaar als eerste land ter wereld een verbod op biobrandstoffen op basis van palmolie goedgekeurd. Het verbod gaat in vanaf januari 2020. Dat past binnen de ambitie van het land om na 2025 enkel nog elektrische voertuigen op de weg te laten.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.