Plus ‘Sociaal plastic’ bestrijdt plasticvervuiling én armoede

Een van de meest effectieve initiatieven om plasticvervuiling te bestrijden, werd vijf jaar geleden ontwikkeld door een kleine Canadese start-up. The Plastic Bank stimuleert mensen in ontwikkelingslanden om hun plasticafval binnen te brengen bij speciale inzamelcentra, in ruil voor ‘digitaal geld’. De hypertransparante blockchaintechnologie verleidt grote en belangrijke bedrijven zoals Henkel om mee op de kar te springen.

Senne Starckx | 2 januari 2019
Plastic Bank
© Plastic Bank

Elke minuut wordt er gemiddeld een vrachtwagen vol plasticafval in de oceaan gedumpt –goed voor acht miljoen ton per jaar, wereldwijd. Het grotere plasticafval klit samen tot de beruchte plasticsoep, die het leven van zowel zeedieren als zeevogels bedreigt. Het kleinere afval (microplastics) zinkt en nestelt zich in de ecosystemen.

Maatregelen in ontwikkelingslanden

Het ziet er niet naar uit dat het globale probleem snel wordt opgelost. Aan initiatieven nochtans geen gebrek. In september blies de wereldpers nog verzamelen in San Francisco toen daar de eerste grote plasticvanger van The Ocean Cleanup te water werd gelaten. Een systeem dat helaas met kinderziektes kampt.

Innovatieve methodes om plasticafval op te ruimen zijn hard nodig, maar de plasticvervuiling kan alleen een halt worden toegeroepen als er effectieve maatregelen worden genomen bij de bron, daar waar het plastic in riolen, waterlopen, rivieren en vervolgens in zeeën en oceanen verdwijnt. Bovendien moeten die maatregelen ook buiten Europa ingevoerd worden, in ontwikkelingslanden en economische groeilanden. Verschillende onderzoeken geven immers aan dat meer dan 80 procent van het plasticafval van landen met een minimale inzamel- en recyclage-infrastructuur komt. Eén studie toonde zelfs aan dat het grootste deel afkomstig is van grote Aziatische rivieren zoals de Jangtsekiang, de Mekong en de Ganges.

Perceptie veranderen

Ook bij maatregelen bij de bron kan moderne technologie een belangrijke rol spelen. Een van de meest originele – en effectieve – initiatieven van de voorbije jaren om de plasticvervuiling in arme landen tegen te gaan, is The Plastic Bank, een Canadese start-up die in 2013 werd opgericht in Vancouver en die vandaag actief is in Haïti, de Filipijnen, Indonesië en Brazilië. Volgens oprichter David Katz heeft het geen zin om mensen die niet meer dan een euro per dag verdienen bewust te maken van de plasticproblematiek. Hij begreep dat de enige oplossing ligt in het veranderen van de perceptie van plastic: van een wegwerpproduct in iets dat geld waard is.

The Plastic Bank begon in enkele dorpen in Haïti, waar de firma inzamelpunten voor plasticafval installeerde. In ruil voor het verzamelen en inleveren van hun plastic krijgt de lokale bevolking geen cash geld, maar digitale ‘tokens’. Die kunnen ze gebruiken om de school van hun kinderen te betalen, om eten te kopen of belminuten of data voor hun smartphone. Katz en zijn collega’s maakten daarvoor dankbaar gebruik van de blockchaintechnologie. “Dankzij blockchain worden we niet blootgesteld aan de risico’s die met een systeem gebaseerd op cash samenhangen. De tokens kunnen bijvoorbeeld niet gestolen worden”, zegt Vanessa Cinesi, sales manager bij The Plastic Bank. “Bovendien heeft zowat iedereen in de landen waar we actief zijn een smartphone, waardoor ze gemakkelijk hun tokens kunnen verdienen en inwisselen.”

Twee vliegen in één klap

De veiligheid, de transparantie en het decentrale karakter die inherent zijn aan de blockchaintechnologie zijn belangrijke aspecten om privépartners te overtuigen mee op de kar te springen. The Plastic Bank moet immers voldoende afnemers vinden voor het plasticafval dat het inzamelt. Als bedrijven kunnen controleren dat hun geld correct wordt ingezet en dat de plasticrecyclage de bevolking in ontwikkelingslanden effectief een duwtje in de rug geeft, kunnen ze veel gemakkelijker worden overtuigd.

Een van de eerste bedrijven die met The Plastic Bank in zee gingen was de Duitse multinational Henkel, producent van onder meer wasmiddelen, detergenten en cosmetica. “Door samen te werken met The Plastic Bank slaan we twee vliegen in één klap”, zegt Els Bruyninckx, communicatieverantwoordelijke bij Henkel Benelux. “We doen iets aan de plasticvervuiling en aan de armoede in ontwikkelingslanden, en dat zowel op het vlak van middelen als kansen. Bovendien is de aanpak van The Plastic Bank prima opschaalbaar, en kan ze worden toegepast in andere landen en regio’s.”

Henkel werkt vooralsnog alleen samen met The Plastic Bank in Haïti. In totaal heeft de multinational daar al 20 ton (vermalen) plasticafval ingekocht, grondstof die Henkel zal verwerken in nieuwe verpakkingen voor zijn producten. “Dat komt overeen met een half miljoen plastic flessen die niet in de oceaan zijn beland”, aldus Bruyninckx.

Social plastic

Intussen heeft ook de Britse retailgigant Marks & Spencer zich met de The Plastic Bank verbonden. De keten gebruikt enkel nog plastic zakken en tassen gemaakt uit zogenaamd social plastic – plastic gemaakt van afval dat The Plastic Bank inzamelt in Haïti en de Filipijnen.

Intussen heeft The Plastic Bank ook inzamelcentra geopend in Indonesië en Brazilië, waardoor het totale aantal centra wereldwijd op 2100 komt te liggen. De Canadese firma schat dat het in haar vijfjarige bestaan zowat 1200 ton plastic heeft ingezameld en gerecycleerd. Dit jaar wil The Plastic Bank zijn activiteiten uitbreiden naar Afrika en Latijns-Amerika.

Meer informatie vindt u op www.plasticbank.com

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.