Plus Luchtkwaliteit problematisch in Europa en Vlaanderen

De Europese Unie doet niet genoeg om de luchtkwaliteit te garanderen, zegt de Europese Rekenkamer in een recent rapport. Dat ook Vlaanderen in de klappen deelt, wordt bevestigd door de Vlaamse Milieumaatschappij. Uit het Jaarrapport Lucht dat deze week verscheen, blijkt dat jaarlijks duizenden Vlamingen vroegtijdig overlijden door fijnstof en andere schadelijke deeltjes.

Fran Herpelinck | 13 september 2018
Pollution 2575166 1920

Met het rapport luidt de Europese Rekenkamer, de begrotingswaakhond van de Europese Unie, de alarmbel over de Europese luchtkwaliteit. Volgens onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) is luchtverontreiniging het grootste milieurisico voor de gezondheid in Europa. Vervuilde lucht veroorzaakt gemiddeld meer dan 1000 vroegtijdige sterfgevallen per dag, meer dan tien keer zo veel als het aantal sterfgevallen door het verkeer.

In het ‘Jaarrapport Lucht’ maakt de Vlaamse Milieumaatschappij jaarlijks een staat op van de luchtkwaliteit in Vlaanderen. De VMM schat dat jaarlijks 4.100 Vlamingen vroegtijdig sterven door fijnstof, 100 door ozon en 1.800 à 3.600 door stikstofdioxide, afhankelijk van de gehanteerde norm. Volgens de VMM zijn de vroegtijdige sterfgevallen slechts ‘het topje van de ijsberg’, verwijzend naar hart- en vaatziekten, luchtweginfecties, longkanker of dementie.

Wereldgezondheidsorganisatie is strenger

Ondanks een maatschappelijke kostprijs van meer dan 330 miljard euro per jaar, slaagt Europa er niet in om vuile lucht doeltreffend aan te pakken. De Europese luchtkwaliteitsnormen dateren al van bijna twintig jaar geleden. “Ze zijn veel minder streng zijn dan de huidige normen van de WGO en sluiten niet aan bij de laatste wetenschappelijke inzichten”, aldus de Rekenkamer. Zo ligt de EU-grenswaarde voor fijnstof PM2,5, volgens de WGO de meest schadelijke verontreinigende stof in de lucht, liefst zes maal hoger dan die van de WGO.

Vlaanderen haalt vlot de meeste Europese doelstellingen voor luchtkwaliteit, behalve voor stikstofdioxide (NO2), ozon en zware metalen. Afgemeten aan de normen van de WGO, vormen fijnstof en zwaveldioxide (SO2) een probleem. Toch ziet Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) ook positieve aspecten in het rapport van de VMM. "Onze luchtkwaliteit is er weer een beetje op vooruitgegaan. Daarmee zetten we de tendens van de voorbije vijftien à twintig jaar door", zegt ze in De Morgen. "Toch blijft er nog een hele weg af te leggen. Het is de bedoeling dat we de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie halen.”

Alarmsignaal

Volgens de Europese Rekenkamer moet de Europese richtlijn voor luchtkwaliteit, die uit 2008 stamt, dringend en grondig worden herzien. En ook lidstaten delen in de schuld, gezien de EU-richtlijn over luchtvervuiling in verschillende landen niet of onvoldoende geïmplementeerd wordt. De metingen die de lidstaten laten uitvoeren zijn vaak niet voldoende betrouwbaar en krijgen te weinig navolging.

Volgens Yoann Le Petit van de organisatie Transport & Environment is het rapport van de Europese Rekenkamer “een alarmsignaal voor de EU om de luchtvervuilingscrisis met de nodige ernst aan te pakken. Niet alleen wijken de Europese richtlijnen af van de wetenschappelijke aanbevelingen; de meeste lidstaten halen zelfs die - te zwakke - doelstellingen niet.”

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.