Plus Primeur: groen gas vloeit door Kempens aardgasnetwerk

Sinds kort draaien de gebouwen op het domein Merksplas-Kolonie volledig op biomethaan. Het gas - dat geen CO2 bevat - is afkomstig van de nieuwe vergistingsinstallatie voor groente-, fruit- en tuinafval van de Intercommunale Ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen (IOK) Afvalbeheer. IOK Afvalbeheer gebruikt het biogas uit de vergistingscentrale voornamelijk zelf. De rest wordt opgezuiverd tot biomethaan of ‘groen gas’ en aangesloten op het aardgasnet.

Inès Aoun | 22 november 2018
Biomethaancentrale Ows
©OWS

Sinds kort is de biomethaancentrale in Beerse in werking getreden. Die centrale wordt gekoppeld aan de bestaande composteerinstallatie voor groente-, fruit- en tuinafval van IOK Afvalbeheer.

Bruno Mattheeuws van Organic Waste Systems (OWS), het bedrijf dat de installatie heeft gebouwd: “Voor het afval gecomposteerd wordt, gaat het naar een vergistingsinstallatie. Bij die vergisting – die zo’n 25 dagen in beslag neemt – ontstaat biogas (zie kader). De installatie die we in Beerse bouwen kan jaarlijks zo’n 35.000 ton gft vergisten, goed voor 18 gigawattuur aan biogas.” Een bijkomend voordeel? “Ons proces verkort de compostering, waardoor de capaciteit van de site toeneemt.”

Grootse plannen

Het leeuwendeel van het biogas wordt via een warmtekrachtkoppeling (wkk) omgezet in elektriciteit en warmte voor de site. Jonathan De Witte van IOK Afvalbeheer: “Een vierde van het geproduceerde biogas zuiveren we op tot biomethaan. Dat betekent dat we de koolstofdioxide en andere kleine bestanddelen verwijderen. De koolstofdioxide capteren we in vloeibare vorm en bieden we aan aan geïnteresseerden uit de glastuinbouwsector.”

De kwaliteit van het groene gas is vergelijkbaar met dat van aardgas. “Daarom mogen we het rechtstreeks injecteren op het aardgasnet.” Voorlopig gaat het om 500.000 kubieke meter of het equivalent voor 250 gezinnen. “Dat is net genoeg om de gebouwen op het domein Merksplas-Kolonie van elektriciteit en warmte te voorzien. Dat is een belangrijke erfgoedsite op 5 kilometer van onze site.” Maar IOK Afvalbeheer ziet het groots. Paul Macken, directeur van IOK Afvalbeheer: “Het is de bedoeling om op lange termijn biomethaan voor duizend gezinnen te produceren.”

Energieconversieparken

Het project is een werk van lange adem. Jonathan De Witte: “We zoeken al sinds de bouw van onze composteerinstallatie in 1995 naar een manier om meer te halen uit ons afval, maar de technologie stond op dat moment nog in haar kinderschoenen. Het Interreg-project rond Energieconversieparken, die de regionaal beschikbare biomassa moeten valoriseren, was een belangrijke mijlpaal. Onze site was een van de vijf casestudies. Toen de resultaten in 2013 bekend werden gemaakt, was dat voor ons het startschot om de theorie in de praktijk om te zetten.”

Bitterzoete primeur

In maart woonde Vlaams minister van Energie Bart Tommelein, de eerstesteenlegging bij. Hij was enthousiast over het project. “Het opschonen van het gas tot groen gas en het injecteren op het aardgasnet is een primeur voor Vlaanderen. We hopen dat dit voorbeeld snel navolging vindt.”

De bouw van een biomethaancentrale is dan wel een primeur voor België, eigenlijk hinken we achterop. Europa telt al meer dan vijfhonderd biomethaancentrales. Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Frankrijk, Zwitserland en Zweden spannen de kroon. Bruno Mattheeuws van OWS: “Op het vlak van afvalbeheer is Vlaanderen een lichtend voorbeeld voor de wereld, maar voor biomethaan missen we de boot. Er zijn nog te weinig ondersteuningsmaatregelen om de technologie in Vlaanderen te stimuleren.”

Dat vinden ook Vlaco vzw (dat het beleid en de belangen van de biologische kringloop in Vlaanderen behartigt) en Biogas-E vzw (het platform voor implementatie van anaerobe vergisting in Vlaanderen). Ze pleiten voor een ‘garantie van oorsprong’-systeem om de traceerbaarheid, garantie en marktwerking van biomethaan te ondersteunen. Een vaste vergoeding per kubieke meter is, net zoals in andere EU-landen, een vereiste om de biomethaanmarkt in Vlaanderen adem te geven.

Het kostenplaatje bedraagt ruim 15,5 miljoen euro. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) investeert 3.750.000 euro en kent een subsidie van 1.500.000 euro toe. De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) investeert eveneens 1.500.000 euro en het Vlaams Energieagentschap doet voor 920.000 euro mee.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.