Partnerinterview

OVAM haalt prestigieus duurzaamheidscongres naar Vlaanderen

Van 24 tot en met 27 februari 2019 strijkt het World Resources Forum neer in Antwerpen, een van de meest toonaangevende congressen over circulaire economie en materialenbeheer ter wereld. ‘Gastheer’ van dienst is de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM). “Dit congres zal zuurstof geven aan het circulaire debat, in Vlaanderen en ver daarbuiten.”

Dit artikel maakt onderdeel uit van het magazine:
De SDG's: hoever staan we in België?
Fran Herpelinck | 17 december 2018
20131007 165235 Dsc 1881 Copyright Stürmer Foto
Het World Resources Forum vindt volgend jaar plaats in Antwerpen. “Weinig steden zijn zo circulair bezig”, klinkt het.
© Stürmer Foto

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met onze partner de OVAM - www.ovam.be

De laatste jaren nestelt het circulaire denken zich steeds prominenter in de hoofden van Vlaamse wetenschappers, politici, bedrijfsleiders en ondernemers. Het besef groeit dat het verhaal van eindige grondstoffen afloopt ten voordele van een zuivere kringloopeconomie. Dat vergt een andere vorm van productdenken, waarbij de levensloop, het hergebruik, de deelmogelijkheden en de demonteerbaarheid vanaf de fabricage worden ingecalculeerd.

Wegen op besluitvorming

Goede voorbeelden dienen als inspiratie om de puntjes op de i van circulair te zetten. Met die insteek organiseren de OVAM en de Zwitserse ngo World Resources Forum (WRF) eind februari 2019 voor de twaalfde keer het gelijknamige WRF-congres, onder de noemer Closing Loops – Transitions at work. De lijst van gaststeden van de voorbije jaren oogt indrukwekkend: Davos, Nagoya, Sidney, Genève, de Costa Ricaanse hoofdstad San José, Arequipa in Peru … Waarom kwam Antwerpen voor 2019 als winnaar uit de bus?

Jan Verheyen, woordvoerder van de OVAM: “Als OVAM willen we in 2019 graag een van onze strategische doelen waarmaken door een groot internationaal congres te organiseren. Niet alleen voor ons eigen netwerk, om inspiratie en expertise te delen, maar ook om te kunnen wegen op de internationale besluitvorming rond circulaire economie en duurzaam materialenbeheer. Omdat we al heel lang in contact staan met het WRF en zijn voorloper Empa, dienden we in april 2017 onze kandidatuur in. Hun doelstellingen sluiten naadloos aan bij de onze. Samen willen we het in Antwerpen graag hebben over grondstoffen en materialenstromen, in het bijzonder in steden en havens. De keuze voor Antwerpen, een havenstad van wereldformaat, ligt dan ook voor de hand.”

Vlaams model op de kaart

Naast de OVAM nemen ook tal van andere Vlaamse partners een deel van de organisatie van het congres op zich. In de stuurgroep zetelen de stad Antwerpen, VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek), de VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten), Vlaanderen Circulair en de KU Leuven. Het is de partners volgens Verheyen menens om hun circulaire kennis op het hoogste niveau te verzilveren. “Dit is een unieke kans om het Vlaamse model op de kaart te zetten via onze nauwe samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en private bedrijven. We hopen gespreid over vier dagen zevenhonderd à achthonderd bezoekers van over de hele wereld te mogen ontvangen, en zo zuurstof te geven aan het circulaire debat.” Maar de OVAM wil niet alleen Vlaamse experts en eigen voorbeelden aan bod laten komen. Het gevulde congresprogramma omvat tien thema’s (zie verder), die uitgewerkt worden in brede plenaire sessies met keynotespeakers, parallelle kleinere sessies en praktische workshops. “Na onze oproep voor workshopideeën kregen we maar liefst 72 voorstellen binnen. Dat toont duidelijk dat er met veel belangstelling naar dit congres wordt toegeleefd.”

Nieuwe inzichten

“De uiteindelijke thema’s kozen we vanwege hun collectieve belang”, vervolgt Verheyen. “Plasticrecyclage, land- en bodemgebruik, circulaire handelsmodellen en de economie van biogebaseerde materialen staan wereldwijd hoog op de agenda. Bij de selectie dienden ook de SDG’s als leidraad. Hoewel de circulaire economie en de afzonderlijke onderwerpen niet een-op-een overeenkomen met de duurzame ontwikkelingsdoelen, zijn al deze thema’s er wel sterk mee verweven. Dit congres staat dus ook in het teken van de Agenda 2030 en de SDG’s.”

In het programma vallen vooral twee thema’s op, omdat ze breder gaan dan de technische discussie over grondstoffen en materialen: de financiering van de circulaire transitie en duurzame levensstijlen. Verheyen: “Die aspecten zijn vandaag niet meer weg te denken uit het circulaire verhaal. Door het belang van een duurzame levensstijl te onderstrepen, leggen we de focus op het klimaat. Daarbij wordt vaak vergeten dat niet enkel energie een oplossing kan aanreiken, maar dat klimaatverandering ook een materialenvraagstuk is. Eindige grondstoffen uit de aarde blijven halen of die net hergebruiken, het maakt een enorm verschil voor het klimaat. Dat besef willen we graag meegeven in samenwerking met het UNEP, het milieuprogramma van de VN. Daarnaast worden ook de randvoorwaarden van de circulaire markt steeds belangrijker, omdat die economie steeds grotere proporties aanneemt. Dat drijft ons naar nieuwe marktinzichten en financieringsmodellen. Vandaar dat we ook dit financiële aspect meenemen.”

1667 Def Jan Verheyen Kleiner

Klimaatverandering is ook een materialen-vraagstuk: eindige grondstoffen uit de aarde blijven halen of die net hergebruiken, het maakt een enorm verschil voor het klimaat

Jan Verheyen (OVAM)
OVAM

Op ieders maat

Het WRF-congres in februari mikt volgens Verheyen op iedereen die interesse of passie koestert voor de circulaire economie. “Tal van workshops zullen een specifiek publiek aantrekken, afhankelijk van hun invalshoek. Soms is die insteek academisch, soms werken we thema’s uit op beleidsniveau of op maat van bedrijven.” Nog op het WRF-programma: een eco-design challenge voor studenten. Samen met Recupel biedt de OVAM vijftien studenten uit de hele wereld de kans om tijdens een intensieve bootcamp drie dagen lang te werken aan oplossingen voor afval- en materialenbeheer. Bedrijven krijgen dan weer de mogelijkheid om hun ideeën en producten voor te stellen. “Je hoeft dus geen professional te zijn om op het congres iets op te steken, al is enige voorkennis wel nuttig. In het bijzonder hopen we veel lokale politici te kunnen verwelkomen: zij kunnen belangrijke trekkers zijn voor een circulaire economie en een nieuwe, duurzamere omgang met materialen”, besluit Verheyen.

BAS DE LEEUW, DIRECTEUR WRF:

“Motiverend en prikkelend congres”

De urgentie van de transitie naar een circulaire economie aantonen, dat is volgens WRF-directeur Bas De Leeuw het doel van de conferentie. “We vinden het belangrijk om mensen aan het woord te laten die zich nu al engageren. We willen niet blijven preken. Circulair denken en ondernemen gebeurt niet enkel uit bezorgdheid voor het leefmilieu, maar wordt steeds meer een moderne manier van zakendoen. Door naast wetenschappers en overheden ook bedrijven en ondernemers aan het woord te laten, hopen we mensen die nu nog aarzelen over de streep te trekken.”

Volgens De Leeuw vallen met Antwerpen en de OVAM twee puzzelstukken in elkaar. Weinig steden zijn immers zo circulair bezig als Antwerpen, meent hij: “De stad is een toonbeeld van bedrijvigheid en economische activiteiten en ze beschikt over een wereldhaven. Hier is het circulaire tastbaar: stromen komen er letterlijk en figuurlijk samen.” Het enthousiasme en het brede Europese netwerk van de OVAM bevestigen de keuze om het WRF in Vlaanderen te organiseren. “De OVAM staat met beide voeten in de praktijk, en dat maakt de samenwerking bijzonder aangenaam. Samen met de OVAM verwachten we dat het congres de deelnemers zal motiveren en prikkelen.

JAN VERHEYEN, WOORDVOERDER OVAM:

“Ons afval- en materialenbeleid valt onlosmakelijk samen met tal van SDG’s”

De OVAM beschouwt de SDG’s als een cruciale kapstok om het verhaal van de circulaire economie te vertellen, niet alleen tijdens het World Resources Forum in Antwerpen, maar ook met betrekking tot haar eigen beleid. “Toch hebben we geen strategisch beleid rond de duurzaamheidsdoelen. De engagementen en verantwoordelijkheden die aan de doelen gekoppeld zijn, zitten immers al jaren in ons DNA”, zegt woordvoerder Jan Verheyen.

Volgens Verheyen heeft het voor de OVAM dan ook geen zin om acties of doelstellingen op lijstjes af te vinken. “Ons afval-en materialenbeleid valt onlosmakelijk te toetsen aan tal van SDG’s. Denk bijvoorbeeld aan bodembeheer, een van onze speerpunten. Een duurzaam beheerde bodem, die we als eindige grondstof zorgvuldig moeten benutten, helpt om verschillende SDG’s waar te maken, zonder dat die SDG’s voor ons een doel op zich zijn. De bodem is het doel.”

“Op internationaal vlak merken we dat de VN-doelen wel sterk helpen om onze horizon te verbreden of, op basis van gezamenlijke doelen, contact te leggen met gelijkgestemden. Die raad willen we ook nadrukkelijk meegeven tijdens het congres.”

Programma WRF 2019

Tien thema’s staan in de kijker tijdens de vierdaagse conferentie:

  • Circular cities and regions
  • The contribution of ports to a low carbon, circular economy
  • The global metal flows in a circular economy
  • Digital transformation as a driver for circular economy
  • Sustainable materials and waste management
  • Bioeconomy
  • Soil and land as valuable resources to close loops
  • Circular economy as enabler for climate policy
  • Upscaling sustainable lifestyles
  • Financing the circular transition

Surf naar www.wrf-antwerp2019.be voor het volledige programma.

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!