Plus Komt de plasticrevolutie eraan?

Terwijl België en Vlaanderen als vanouds uitblinken met hun goede cijfers voor de inzameling en het sorteren van huishoudelijk (plastic)afval, hebben Nederland en Duitsland een streepje voor op het vlak van recyclage. Toch wordt het recyclagelandschap zowel bij ons als in onze buurlanden steeds meer circulair. Maar er is nog werk aan de winkel. “Het wordt hoog tijd dat de stakeholders in de waardeketen met elkaar gaan samenwerken.”

Dit artikel maakt onderdeel uit van het dossier:
Recycling & Circulaire Economie
Senne Starckx | 13 maart 2017
Md3118
Merlin Daleman

Als het om de bewustmaking rond het sorteren van huishoudelijk afval gaat, zit het in België wel snor. Glas, papier en karton, groenafval, plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen en drankkartons (PMD), andere plastic verpakkingen …: ze worden door het overgrote deel van de Belgen apart ingezameld, netjes in de daartoe voorziene zak of bak gestopt en op het juiste moment buiten gezet of naar het recyclagepark gebracht. Pluim op de hoed van Fost Plus, dat verantwoordelijk is voor de inzameling en recyclage van huishoudelijke verpakkingen in ons land. De organisatie draait op de bijdragen van bedrijven die verpakte producten op de markt brengen. Hoe dat in zijn werk gaat? De bedrijven die plastic verpakkingen op de markt brengen, betalen Fost Plus voor het halen van de verplichte recyclagequota die de drie gewesten elke vijf jaar vastleggen. Momenteel liggen die quota op 30 procent, en er is sprake van een verhoging naar 55 procent tegen 2025. Daarom wil Fost Plus nog een tandje bijsteken. Zo onderzoekt het momenteel of de goed ingeburgerde PMD-zak niet kan worden ‘geüpgraded’ naar een paarse P+MDzak, waarin naast de gebruikelijke plastic flessen ook plaats is voorharde plastics (het notoire yoghurtpotje)  zachte kunststoffen (folies en zakjes). Sinds begin 2016 loopt in zes gemeenten (drie in Vlaanderen en drie in Wallonië) een proefproject met de paarse zak. Op basis van de tussentijdse resultaten heeft Fost Plus onlangs beslist om het project met zo'n jaar te verlengen.

Te vroeg voor nationale uitrol

“De resultaten op het vlak van inzameling, participatie en tevredenheid bij de bevolking zijn hoopgevend, net als de resultaten van de sortering verderop in de recyclageketen”, zegt Fatima Boudjaoui, woordvoerster van Fost Plus. “Maar voor een nationale uitrol van de paarse zak is het nog te vroeg. Eerst moet de volledige puzzel kloppen. De recyclage van de bijkomende materialen is op dit ogenblik nog een te groot vraagteken, wat we trouwens ook zien in onze buurlanden waar deze plastic verpakkingen al veel langer worden opgehaald. Een aantal stromen raakt men niet kwijt en moeten worden gevaloriseerd (verbrand met energierecuperatie, red.). Dat is niet waar Fost Plus naartoe wil.”

De ambities van Fost Plus staan in contrast met de realiteit, menen critici. Go4Circle, de sectorfederatie van bedrijven die zich scharen achter de circulaire economie, vindt het jammer dat Fost Plus de paarse zak niet meteen landelijk invoert. “Fost Plus wil meer gegevens over de recyclagekwaliteit van het ingezamelde plastic verzamelen”, zegt Werner Annaert, algemeen directeur van Go4Circle. “Maar zo verliezen we kostbare tijd, want binnen de Europese Commissie wordt op dit moment gewerkt aan een ambitieus pakket doelstellingen in het kader van het Circular Economy Package. Daarin staat onder meer dat de lidstaten tegen 2025 minstens 55 procent van hun plastic verpakkingen moeten hergebruiken of recycleren. Het lijkt ons dus verstandiger om nu de krachten te bundelen om tijdig aan de Europese recyclagerichtlijn te voldoen. En dan liefst op een manier die praktisch en helder is voor zowel burgers als bedrijven, en die in heel het land uniform is (lees: zo'n paarse zak ter vervanging van de huidige PMD-zak, red.).”

Geen avontuur

De voorkeur van Annaert gaat dus uit naar het ‘alles in ООn zak’-scenario, maar dat is niet het enige concept dat Fost Plus uittest om de recyclagegraad van de huishoudelijke plasticverpakkingen op te trekken. Die ligt al op 38 procent (Europa eist momenteel 22,5 procent). “We testen verschillende P+MD scenario’s uit,” zegt Boudjaoui, “waaronder ook dat van de aparte roze zak als aanvulling op de PMD-zak (steden als Mechelen en Leuven hebben al zo’n roze zak, red.). Nog voor de zomer willen we de kosten en milieuwinsten van elk scenario kennen om vervolgens – bij voorkeur – zo'n scenario naar voren te schuiven en uit te rollen.”

Boudjaoui benadrukt dat het definitieve scenario sowieso moet worden afgetoetst met de stakeholders van Fost Plus: de drie gewesten, de intercommunales, de ministeriСle kabinetten, Go4Circle en Plarebel (een vzw die de recyclage van kunststoffen promoot). “Eind dit jaar moet er een beslissing genomen worden. De uitrol mag bovendien geen avontuur zijn, maar moet minutieus en in alle facetten worden voorbereid.”

Welke recyclagewinst valt er te behalen met de P+MD-zak? Boudjaoui: “Precieze schattingen kunnen we niet maken, want veel hangt af van de sorteerverliezen en van welk materiaal finaal kan worden gerecycleerd – en in welke hoeveelheden. Maar we gaan voorzichtig uit van een stijging van 38 naar 50 И 55 procent, waarmee we steeds meer in de buurt komen van de circulaire economie.”

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.