Plus INBO: Een derde van planten- en diersoorten in Vlaanderen is bedreigd

De biodiversiteit in Vlaanderen staat onder druk. Dat blijkt uit het nieuwste Natuurrapport van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO). Het INBO doet een reeks aanbevelingen voor een herstelplan.

Inès Aoun | 14 december 2020
Nature 4356963 1920

Dat het niet goed gaat met de biodiversiteit in België en Vlaanderen, bleek al uit de Living Planet Index dat het WWF in september uitbracht. Die resultaten worden nu ook bevestigd in het Natuurrapport van het INBO.

De belangrijkste resultaten:

  • 1/3de van de onderzochte planten en dieren in Vlaanderen staat op de Rode Lijst en is dus tot op bepaalde hoogte bedreigd.
  • Vlaanderen blijft met 10 procent bebossing één van de bosarmste regio’s van Europa, met zeer weinig oud bos.
  • Heide, moerassen en kustduinen vormen minder dan 2 procent van de oppervlakte van Vlaanderen. Zij hebben een belangrijke rol als toevluchtsoord voor bedreigde soorten: ze herbergen één derde van onze meest bedreigde planten en dieren.
  • Meer dan de helft van Vlaanderen is landbouwoppervlakte, maar amper 5 procent daarvan heeft ook een hoge natuurwaarde.
  • Minder dan 1 procent van de waterlichamen in Vlaanderen voldoen aan de doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water.
  • De biodiversiteit in het Belgisch deel van de Noordzee staat zwaar onder druk door visserij, vermesting, de klimaatverandering, afval en uitheemse soorten.

Europese doelstellingen rond biodiversiteit

Vlaanderen haalt ook de doelstellingen van de Europese Biodiversiteitsstrategie 2011-2020 niet. Alleen voor enkele deelaspecten, zoals de toestand van een aantal habitattypes en soorten van Europees belang, de uitbreiding van gebieden met effectief natuurbeheer en de uitvoering van de Europese richtlijn rond invasieve exoten, is een lichte vooruitgang merkbaar. Ondertussen legt Europa de lat nog hoger. De nieuwe strategie maakt deel uit van de Europese Green Deal. Op tafel ligt onder meer een plan om 30 procent van het Europese land en de zee te beschermen.

Meer concrete doelen zijn onder andere:

  • 3 miljard extra bomen planten,
  • 25.000 kilometer rivieren ontsnipperen
  • het pesticidegebruik halveren

Herstelplan

Om die nieuwe doelstellingen te halen, schuift INBO een herstelplan naar voor waarin de volgende zaken opgenomen zijn:

  • Zet Europese strategieën sneller om in een concreet sectoroverschrijdend Vlaams beleidsplan met meetbare doelstellingen.
  • Creëer meer natuur, meer ecologische verbindingen en meer multifunctionele landschappen.
  • Beperk de ruimte die wordt ingenomen voor wonen en werken, en stop het verdere verlies aan open ruimte.
  • Ondersteun de landbouwer in een transitie naar een rol als beheerder van het landschap en de biodiversiteit, gekoppeld aan een leefbaar inkomen.
  • Herstel de natuurlijke waterhuishouding om problemen zoals verdroging, overstromingen, waterzuivering en drinkwatervoorziening aan te pakken.
  • Verhoog de weerbaarheid van de natuur en maak van natuur een bondgenoot in de klimaatverandering: moerassen houden het water vast en helpen droogteperiodes overbruggen, bossen hebben een verkoelend effect, duinen beschermen tegen overstromingen.
  • Creëer meer bos in Vlaanderen, minstens de vooropgestelde 10.000 hectare bosuitbreiding tegen 2030. Bescherm het bestaand bos beter.
  • Zet in op een blijvende systeemverandering: maak van leven binnen de ecologische grenzen het nieuwe normaal. Via laagdrempelige acties kan de overheid de bevolking stimuleren en consumptie- en productiekeuzes verduurzamen.

In een reactie tijdens de voorstelling van het rapport, zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir het volgende: “De uitdaging is groot, dat bewijst dit Natuurrapport wederom. Stap voor stap hebben we het voorbije jaar zaken in beweging gezet om de biodiversiteit te verbeteren om de tanker te keren. Denk aan ons bosuitbreidingsplan, onze Blue Deal in de strijd tegen droogte, ons investeringsplan om natuur beter te verbinden, onze soortenbeschermingsprogramma’s. Maar er zijn nog grote uitdagingen en die zullen we moeten aanpakken. Een Vlaams herstelplan voor de biodiversiteit zal inspanningen moeten vergen doorheen alle sectoren, maar we maken daar werk van. Wetenschappelijk onderbouwd en in lijn met de Europese biodiversiteitsstrategie zet ik mijn schouders hier alvast al onder”, besluit Demir.

Natuurrapport INBO

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.