Plus Fijn stof is dodelijker dan tabak

Luchtvervuiling ten gevolge van fijn stof is dubbel zo dodelijk als tot nog toe werd gedacht. Dat blijkt uit een nieuwe studie van enkele vooraanstaande Duitse wetenschappers.

Fran Herpelinck | 12 maart 2019
Transport 3916275 1920
De omschakeling naar minder en schoner autoverkeer verloopt te traag, volgens de wetenschappers.

Over fijn stof leeft al enkele jaren een sterk bewustzijn. De stille doder heeft volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO een verwoestende impact: jaarlijks sterven 4,2 à 4,5 miljoen mensen extra ten gevolge van luchtvervuiling door fijn stof. In een nieuwe studie, die vandaag in het European Heart Journal verschijnt, verbeteren wetenschappers van de Johannes Gutenberg Universiteit en het Max Planck Instituut voor Chemie in Mainz die cijfers. Volgens hen ligt het vermoedelijke dodental immers dubbel zo hoog.

De wetenschappers maken gebruik van een nieuw model waarmee ze de interactie bestuderen tussen verschillende bronnen van luchtvervuiling, atmosferische processen, de menselijke blootstelling aan vervuiling en de sterftecijfers. Het model focust op fijn stof en ozon, en is gebaseerd op verschillende langetermijnstudies van over de hele wereld.

Dodelijker dan tabak

Fijn stof veroorzaakt hart- en vaatziekten, wat het merendeel (veertig tot tachtig procent) van de meegetelde mensen fataal wordt. Ook kan luchtvervuiling de kans op een hartaanval versnellen, bij hartpatiënten of mensen met last van cholesterol. Sterker nog: de onderzoekers menen dat 15 tot 28 procent van alle sterfte aan hart- en vaatziektes te wijten is aan luchtvervuiling. “Om de cijfers in perspectief te plaatsen: de WHO gaat ervan uit dat in 2015 7,2 miljoen mensen stierven aan de gevolgen van tabak. Dat betekent dat luchtvervuiling wereldwijd meer levens eist dan tabak. En roken kun je vermijden, pollutie niet”, vertelt cardioloog en coauteur Thomas Münzel van het universitair ziekenhuis van Mainz in De Standaard.

De onderzoekers schatten dat luchtvervuiling voor gemiddeld 120 doden extra zorgt per 100.000 inwoners. In Europa ligt dat aantal met 133 doden zelfs nog hoger. Dat is te wijten aan “de combinatie van slechte luchtkwaliteit en een grote bevolkingsdichtheid”, aldus Münzel. Dat de cijfers in Oost-Europa hoger liggen, waar de luchtkwaliteit vergelijkbaar is met West-Europa, heeft volgens de wetenschappers vermoedelijk te maken met de betere gezondheidszorg. In België schommelt het cijfer rond 126, nipt onder het hoge Europese gemiddelde.

Nood aan snelle transitie

De strijd tegen luchtvervuiling is er in Europa een van lange adem, stellen de wetenschappers. Ze wijzen erop dat maatregelen voor minder verkeer en de transitie naar schone energiebronnen tergend traag verloopt. “‘Het gros van de fijn-stofuitstoot komt van de verbranding van fossiele brandstoffen’, zegt professor Jos Lelieveld van het Max Planck Instituut. ‘We moeten dringend overschakelen op schone energie. Dat is noodzakelijk om de klimaatdoelen van Parijs te halen én zo het aantal luchtvervuilingsdoden met 55 procent te reduceren.’

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.