Plus Europese Commissie wil verontreiniging van lucht, water en bodem aanpakken

De Europese Commissie heeft een actieplan klaar om de verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul te brengen in 2050. Groene ngo’s vinden echter dat het actieplan maar weinig om het lijf heeft.

Inès Aoun | 19 mei 2021
Plastieksoep

In de EU is één op de acht sterfgevallen aan milieuvervuiling gerelateerd. Alleen luchtverontreiniging leidt al tot zo'n 400.000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar. Bovendien is vervuiling een van de belangrijkste oorzaken van het verlies aan biodiversiteit. Om dat aan te pakken, heeft de Europese Commissie het actieplan 'Towards Zero Pollution for Air, Water and Soil' opgesteld met doelstellingen om de verontreiniging naar nul te brengen. Nul betekent daarbij niet écht nul. Het is de bedoeling om de vervuiling terug te brengen tot niveaus die niet schadelijk zijn voor onze gezondheid en voor de natuur, aldus de EC.

Concreet wil de Europese Commissie tegen 2030:

  • de luchtkwaliteit verbeteren om het aantal vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van luchtverontreiniging met 55 procent terugdringen;
  • de waterkwaliteit verbeteren door afval, plastic zwerfvuil op zee (met 50 procent) en microplastics die in het milieu terechtkomen (met 30 procent) verminderen;
  • de kwaliteit van de bodem verbeteren door het verlies van nutriënten verminderen en het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen met 50 procent terugdringen;
  • ervoor zorgen dat luchtverontreiniging in 25 procent minder ecosystemen een bedreiging is voor de biodiversiteit;
  • ervoor zorgen dat 30 procent minder mensen chronisch hinder van verkeerslawaai ondervinden; en
  • de afvalproductie aanzienlijk verminderen en stedelijk restafval met 50 procent terugdringen.

Regelgeving aanpassen en slimme technologieën toepassen

Om alle doelstellingen te bereiken, zal de EC de regelgeving rond lucht- en waterkwaliteit en afval onder de loep nemen en waar nodig verstrengen. Aangezien er geen regelgeving rond bodem is, spreekt de Commissie van “het terugdringing van bodemverontreiniging en versterking van het herstel”.

Opvallend is ook dat de Europese Commissie de verontreiniging veroorzaakt door de productie en consumptie in de EU en daarbuiten wil aanpakken. Producten en afvalstoffen die in derde landen schadelijke en toxische effecten kunnen hebben, moeten beperkt worden.

Daarnaast rekent Europa op technologieën als slimme mobiliteit, precisielandbouw, e-gezondheid of digitaal water om een oplossing te bieden voor de vervuiling of om die beter te monitoren. Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter voor de Europese Green Deal: “Nieuwe groene technologieën waarover we nu al beschikken, kunnen helpen verontreiniging terug te dringen en nieuwe kansen voor ondernemers bieden.”

Tegen 2024 zal de Europese Commissie in samenwerking met het Europees Comité van de Regio's een scorebord samenstellen waarop de voortgang van de regio’s op het vlak van vervuiling wordt bijgehouden. De regio met de beste score krijgt dan de award van de ‘Groene Regio van het Jaar’.

Lauwe reacties

European Environmental Bureau (EEB) – het Europese netwerk van groene ngo’s – reageert lauw op het actieplan omdat er geen nieuwe regelgeving wordt voorgesteld. Patrick ten Brink, afgevaardigd secretaris-generaal van het EEB: “De Europese Commissie fnuikt de ambitie omdat ze ervan uitgaat dat er zoiets bestaat als ‘veilige niveaus van verontreiniging’. Het is een gemiste kans om volledig te gaan voor nul vervuiling.”

Eerder dit jaar spraken we met administrateur-generaal bij de Vlaamse Milieumaatschappij Bernard De Potter, toen de details van het plan nog niet bekend waren. Hij temperde toen al de verwachtingen: "Het actieplan deel uit van een groter geheel: de Green Deal. Dat is niet alleen een milieuagenda, maar ook een economisch plan om Europa weer op de kaart te zetten. De uitdagingen rond klimaatverandering, biodiversiteit en circulaire economie worden daarin omgebogen tot kansen om de EU competitiever te maken. De vierde dimensie – verontreiniging – was in het begin niet echt een brandpunt. Daar komt nu verandering in, omdat verontreiniging in verband wordt gebracht met onze gezondheid. En laat dat nu sinds een jaar op nummer één in ieders prioriteitenlijstje staan. Maar zal dat over enkele jaren nog het geval zijn?”

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.