Plus Europese Commissie presenteert Green Deal voor landbouw en biodiversiteit

De Europese Commissie heeft haar plannen rond duurzame landbouw en biodiversiteit bekendgemaakt. Een hertekening van ons voedselsysteem en de uitgebreide bescherming van onze natuur staan daarin voorop.

Koenraad Coel | 25 mei 2020
Landbouw Dan Meyers 0 Agt Po Aart E Unsplash
Dan Meyers

Door de strategieën gelijktijdig voor te stellen, benadrukt de Europese Commissie de link tussen duurzame landbouw en biodiversiteit. Beide strategieën kaderen in de Europese Green Deal, het plan om Europa tegen 2050 klimaatneutraal te maken. Tegelijk wil de Commissie ook duidelijk maken dat de coronacrisis niet voor vertraging mag zorgen, maar dat deze strategieën juist een integraal onderdeel zijn van het herstelplan.

Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter voor de Europese Green Deal: “Het coronavirus heeft aangetoond hoe kwetsbaar we zijn en hoe belangrijk het is om de balans tussen menselijke activiteit en natuur te herstellen. De klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit zijn een duidelijk en reëel gevaar voor de mensheid. De biodiversiteitsstrategie en de “van boer tot bord”-strategie staan centraal in de Green Deal en tonen de weg naar een betere balans tussen natuur, voedselsystemen en biodiversiteit om de gezondheid en het welzijn van onze mensen te beschermen en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de veerkracht van de EU te vergroten.”.

Meer en beter beschermde ruimte voor natuur

Om onze biodiversiteit te beschermen, wil de Commissie in de eerste plaats meer ruimte voorzien. Zo zal een coherent Trans-Europees Natuur Netwerk van ecologische corridors ontstaan. Daarvoor stelt de Commissie voor om minstens dertig procent van de zee- en landoppervlakte in Europa te beschermen, door ze bijvoorbeeld aan het Natura 2000-netwerk toe te voegen. In een derde van die beschermde gebieden zouden we de natuur volledig ongemoeid moeten laten. Daarbovenop moeten we 25.000 kilometer waterlopen weer vrij laten stromen en onze openbare ruimtes groener inrichten.

De Commissie neemt zich ook voor om in 2021 een strategie te wijden aan de Europese bossen. Daarin staat onder andere dat er tegen 2030 drie miljard bomen moeten geplant worden. Er komt ook een online dataplatform om alle informatie over de toestand van Europese bossen samen te brengen.

De biodiversiteitsstrategie wordt begroot op minstens twintig miljard euro per jaar. Die investering zou zichzelf wel ruimschoots terugbetalen. Een robuuste biodiversiteit brengt immers economische voordelen met zich mee.

Consument als drijvende kracht

Een groot deel van de strategie voor duurzame landbouw (“van boer tot bord”) staat in het teken van de consument. Het idee is dat als elke Europeaan een gezond dieet zou volgen, onze voetafdruk aanzienlijk kleiner zou zijn. De ecologische impact van vlees is daarbij een belangrijk onderwerp in de tekst. Maar de landbouwstrategie bevat geen adviezen om de veestapel te verkleinen. In plaats daarvan verwacht de Commissie dat beter geïnformeerde consumenten zullen kiezen voor een meer ‘duurzaam dieet’. Daar moeten onder meer verplichte labels over voedingswaarde en duurzame herkomst voor zorgen.

De Commissie stelt wel concrete streefdoelen voor om vervuiling door landbouwactiviteiten te voorkomen. Ze willen het gebruik van pesticiden halveren en een kwart van de landbouwgrond moet gebruikt worden voor biologische landbouw. De Commissie zal ook actie ondernemen om de Europese verkoop van antimicrobiële middelen voor landbouwhuisdieren en aquacultuur met vijftig procent terug te dringen.

Innovatie en eco-schemes

Aan de kant van de productie is er veel aandacht voor innovatie. Bredere toegang tot internet, artificiële intelligentie en satellietbeelden maken precisielandbouw mogelijk. De EC gelooft dat boeren met behulp van precisielandbouw minder meststoffen zullen gebruiken. Het gebruik van nieuwe soorten veevoeder op basis van insecten, algen of bijproducten uit de voedingsindustrie moet de veeteelt dan weer duurzamer maken. Het alternatieve veevoeder kan bijvoorbeeld geïmporteerd soja vervangen (soja komt vaak in opspraak omdat het op grote schaal wordt geteeld, waardoor bomen massaal worden gekapt).

Om die transitie naar meer duurzame landbouw te bekostigen, stelt de Europese Commissie nieuwe verdienmodellen voor onder de noemer ‘eco-schemes’. Boeren kunnen bijvoorbeeld zelf energie opwekken op basis van biomassa. Voor veetelers zou dat tegelijk hun methaanuitstoot verminderen (ze vermijden methaanuitstoot bij de opslag en het uitrijden van mest). Landbouw of bosbeheer die voor CO2-opslag zorgen, moeten daarvoor ook vergoed worden vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid of de handel in emissierechten.

Van strategie naar praktijk

De strategieën moeten nu het Europees Parlement en de lidstaten kunnen overtuigen. Daarna kunnen de adviezen pas omgezet worden in bindende streefdoelen of wetten. De Europese Commissie laat alvast weten dat er in die fase ook een uitgebreide impactanalyse gemaakt wordt.

De website van de Europese Commissie biedt meer informatie over de strategieën voor landbouw en biodiversiteit.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.

SDG

Geen honger Goede gezondheid en welzijn Schoon water en sanitair Waardig werk en economische groei Verantwoorde consumptie en productie Leven in het water Leven op het land