EU zet de deur op een kier voor nieuwe ggo's

In een nieuw rapport besluit de Europese Commissie dat nieuwe gentechnieken het voedselsysteem duurzamer kunnen maken en dat de huidige wetgeving niet volstaat om ze te reguleren. Volgens milieuorganisaties is het rapport een poging om nieuwe ggo-producten buiten de bestaande wetgeving te houden.

Inès Aoun | 4 mei 2021
Crispr Cas9 41124064215

In een nieuw rapport 'EC study on new genomic techniques' besluit de Europese Commissie dat nieuwe gentechnieken het voedselsysteem duurzamer kunnen maken en dat de huidige wetgeving niet volstaat om ze te reguleren. Volgens milieuorganisaties is het rapport een poging om nieuwe genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) buiten de bestaande wetgeving te houden.

In het rapport, opgesteld op vraag van de Europese Raad, behandelt de Commissie zogenaamde “nieuwe gentechnieken” (zie kader). Dergelijke technieken, zoals CRISPR-Cas9, maken een erg snelle ontwikkeling door, ook in regio’s die belangrijke handelsrelaties met de EU hebben. Volgens het rapport zijn de nieuwe technieken veelbelovend, kunnen ze de Europese voedselsystemen duurzamer en competitiever maken en hebben ze “voordelen voor veel sectoren van de maatschappij.”

“De studie concludeert dat nieuwe genetische technieken de duurzaamheid van de landbouwproductie kunnen bevorderen, in overeenstemming met de doelstellingen van onze Farm to Fork-strategie”, zegt EU-commissaris voor Gezondheid en Voedselveiligheid, Stella Kyriakides. “Met de veiligheid van de consument en het milieu als belangrijkste richtlijn is het nu het moment om de dialoog te openen met de burgers, de lidstaten en het Europees parlement om samen een richting te kiezen voor het gebruik van deze biotechnologie in de EU.”

Bezorgdheid

De commissie zegt zich bewust te zijn van de bezorgdheden die met ggo-producten gepaard gaan, onder meer rond de volksgezondheid, het milieu en mogelijke conflicten met biologische landbouw.

Volgens het rapport zijn er “sterke aanwijzingen dat de huidige regelgeving rond ggo’s uit 2001 niet volstaat” voor sommige nieuwe technieken en de producten die ze kunnen opleveren. “Een aanpassing aan de huidige wetenschappelijke inzichten en technologische vooruitgang dringt zich op”.

Reactie milieubewegingen

Voor tegenstanders is het rapport een poging om sommige ggo’s buiten de ggo-wetgeving te houden. “De EU heeft een verantwoordelijkheid om het recht te beschermen van boeren om de kiezen wat ze aanplanten en van de consumenten om te kiezen wat ze eten”, zegt Kevin Stairs van Greenpeace. “Ze heeft ook de verantwoordelijkheid om het milieu en de biodiversiteit te beschermen tegen de mogelijke schade die nieuwe ggo’s kunnen veroorzaken.”

In 2018 oordeelde het Europese Hof van Justitie dat nieuwe ggo’s onder de bestaande regulering vallen, en dat uitzonderingen “de bescherming in het gedrang zouden brengen en niet zouden voldoen aan het voorzorgsprincipe.” De EU en de lidstaten moeten het voorzorgsprincipe en de beslissing van het Europese Hof respecteren, zegt Stairs. “Ggo’s met een andere naam zijn nog altijd ggo’s, en moeten ook zo behandeld worden door de wetgeving.”

Volgende stappen

De studie zal besproken worden tijdens de zitting van de Raad Landbouw en Visserij in mei. De Commissie zal haar bevindingen ook bespreken met het Europees Parlement. Er zal ook een effectbeoordeling (mét openbare raadpleging) georganiseerd worden.

EU-wetgeving rond ggo's

Elk ggo moet verplicht een vergunning hebben voor het in de handel wordt gebracht. Een ggo wordt slechts toegelaten nadat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) het risico voor mens en milieu heeft beoordeeld. Bovendien moet elk toegelaten ggo een verplichte milieumonitoring ondergaat nadat het in de handel is gebracht.

In Zuid-Amerika en de Verenigde Staten is het gebruik van ggo's wijdverspreid. We kunnen er dus vanuit gaan dat het merendeel van de soja en andere soortgelijke gewassen die we gebruiken voor veevoeder genetisch gemodificeerd zijn. Volgens Europa is dat voor levensmiddelen veel minder het geval omdat het verplicht is om dat op het etiket te vermelden.

Een lijst met veelgestelde vragen over ggo's vind je op de website van de Europese Commissie.

Ggo's versus NGT’s

Ggo's staat voor genetisch gemodificeerde organismen. Concreet wordt het genetische materiaal kunstmatig gemodificeerd om het een nieuwe eigenschap te geven (bv. ter verbetering van de weerstand van een plant tegen een ziekte, insecten of droogte).

NGT's of New Genomic Techniques (NGTs) zijn nieuwe gentechnieken die na de regelgeving van 2001 zijn ontwikkeld.

Bron: IPS, Europese Commissie

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!