Plus “Elektronica moeten langer gebruikt worden om ecologische voetafdruk te verminderen”

Volgens Europese onderzoekers gebruiken consumenten hun elektronische toestellen niet lang genoeg. Smartphones raken we het snelste beu of gaan het vaakst kapot. Om de impact van de productie, het gebruik en de afdanking te verminderen, moeten zowel consumenten als producenten een tandje bijsteken.

Sarah Verhaegen | 22 juni 2020
elektronica levensduur
Vroeger lieten we onze kapotte elektrische en elektronische toestellen vaak herstellen, maar nu kopen we sneller een nieuw apparaat.

Elk jaar wordt de Europese markt overspoeld met maar liefst 20 kilogram elektronische en elektrische producten per inwoner. Het gaat zowel om grote huishoudelijke toestellen zoals wasmachines, stofzuigers, koekasten en diepvriezers, als over kleinere elektronica zoals computers, smartphones en televisies. De levensduur van het grootste deel van deze producten is gemiddeld 2,3 jaar korter dan voorzien.

Onderzoekers van het European Topic Centre on Waste and Materials in a Green Economy (ETC/WMGE) analyseerden of we de ecologische en klimatologische impact van de toestellen kunnen reduceren door de levensduur van de apparaten te verlengen of het verouderingsproces te vertragen. In het rapport Electronics and obsolescence in a circular economy demonstreren ze dat aan de hand van vier producten: wasmachines, smartphones, stofzuigers en televisies.

Eisen consument en druk van de markt worden hoger

Vroeger lieten we onze kapotte elektrische en elektronische toestellen vaak herstellen, maar nu kopen we sneller een nieuw apparaat. Door de snelle technologische voortgang vinden we de toestellen immers snel verouderd. Dat we dagelijks gebombardeerd worden door reclame over de allernieuwste toestellen heeft ook een invloed. Maar ook de producenten zelf hebben boter op het hoofd. Soms zijn er ook geen updates meer ter beschikking voor de toestellen. Herstelopties zijn dan weer beperkt omdat het design van toestellen dat niet toestaat, of omdat de kosten voor herstel hoger zijn dan een nieuw product aanschaffen. Dat laatste heeft de EU onlangs aangepakt door het ‘recht op reparatie’ op te nemen in haar Actieplan Circulaire Economie.

Welke toestellen worden het snelst aan de kant geschoven en waarom?

Smartphones worden meestal vervangen voor ze stuk gaan, na minder dan twee jaar. De voornaamste redenen: we willen een nieuwer model of de smartphone werkt niet meer naar behoren door een gebroken scherm, zwakke batterij of problemen met het besturingssysteem. Nochtans zouden ze veel langer gebruikt moeten worden omdat de ontginning van onder andere kritieke metalen een grote klimaatimpact heeft. De onderzoekers geven dan ook aan dat consumenten meer gestimuleerd moeten worden om hun toestel langer te gebruiken.

Het is vandaag de dag normaler geworden om een nieuwe televisie te kopen dan een oude te herstellen. Meestal worden televisies minder dan 7 jaar gebruikt. De reden: ze zijn niet meer compatibel met nieuwe software of er is een gebrek aan hersteldiensten. Zowel de productiekost (klimaatimpact) als het energiegebruik van nieuwe televisies (smart-tv’s) is zeer hoog. Daarom moeten we onze oudere toestellen, die minder energie vreten, langer gebruiken.

Wasmachines worden gemiddeld na acht jaar vervangen omdat ze stuk zijn. De grootste ecologische impact van wasmachines heeft betrekking op het gebruik ervan (energie, water). Daarom is het soms beter om de machine te vervangen door een nieuwer toestel dat energie-efficiënter is.

Stofzuigers ten slotte gaan gemiddeld acht jaar mee en worden vervangen omdat de kosten voor reparatie te hoog zijn of omdat de consument een nieuwer model wil. De nieuwe modellen zijn complexer (zonder draad en automatisch), waardoor ze meer energie verbruiken. Maar ze hebben een verminderde levensduur.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.