Plus "Economisch herstelplan na corona zal klimaatdoelen niet schaden", belooft EU

750 miljard euro: dat budget voorziet de Europese Unie om het economisch herstel na de coronacrisis te ondersteunen. De lidstaten streven bij voorkeur naar een duurzaam herstel: investeringen in fossiele brandstoffen zijn uitgesloten, en 25 procent van de financiering moet naar klimaatacties gaan.

Katleen Put | 2 juni 2020
Windmolens

De komende zeven jaar beschikt de EU over een budget van 1 biljoen euro om haar lidstaten te ondersteunen. Daar komt nog eens 750 miljard euro bij voor economische herstelmaatregelen na de coronacrisis. Beide budgetten zullen gericht zijn op de transitie naar een groene en digitale samenleving. Dat maakte Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bekend in een toespraak voor het Europees Parlement. “De Covid 19-crisis is een enorme uitdaging”, klonk het. “Met het herstelplan 'Next Generation EU' willen we van die uitdaging een kans maken. Niet alleen door het herstel te ondersteunen, maar ook door te investeren in onze toekomst: de Europese Green Deal en de digitalisering.”

Groene criteria

Lidstaten die geld willen lenen uit het herstelfonds, zullen daarvoor groene plannen op tafel moeten leggen. Ook elke vorm van steun aan bedrijven wordt getoetst aan groene criteria. Zo’n 25 procent van de financiering in het herstelplan moet expliciet naar klimaatacties gaan. Die voorwaarde kadert in de ‘doe geen kwaad’-regel die de Commissie eerder al als uitgangspunt nam. Alle economische activiteiten die het milieu schaden, worden bij voorbaat uitgesloten. Daardoor komen investeringen in fossiele brandstoffen en kernenergie bijvoorbeeld niet in aanmerking, omdat die bepaalde milieudoelstellingen – zoals het voorkomen en bestrijden van verontreiniging – zouden ondermijnen.

Vraagtekens

De nieuwe financieringspolitiek van de EU wordt grotendeels positief onthaald. Zo zou de financiële ondersteuning de ongelijkheid tussen de lidstaten een stukje kunnen wegwerken. De groene leidraden zullen ook sterke stimulansen in duurzaamheid zijn.

Toch klinken er ook kritische geluiden. Zo vrezen de vier zogenaamde 'zuinige landen' - Oostenrijk, Denemarken, Zweden en Nederland - dat de steun vooral naar armere landen zal gaan, terwijl de rijkere landen de schulden moeten aflossen. Daarnaast stelt de Commissie voor om het geleende geld terug te betalen via nieuwe belastingen. De luchtvaart en de scheepvaart zouden extra CO2-rechten moeten betalen en er ligt ook een koolstoftaks op ingevoerde producten op tafel, naast enkele andere maatregelen.

Voor het herstelplan van start kan gaan, moet het worden goedgekeurd door alle 27 lidstaten en door het Europees parlement. Of dat ook effectief zal gebeuren, is dus nog even koffiedik kijken.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.