Coronacrisis kan groene energie vleugels geven

Door COVID-19 krimpt de economie en daalt de vraag naar fossiele brandstoffen. Tegelijk neemt de aandacht voor milieu en klimaat wereldwijd toe: a match made in heaven voor groene energie. Het Internationaal Energieagentschap ziet de duurzame-energiesector als een van de grootste potentiële winnaars van de coronacrisis, op voorwaarde dat overheden de juiste keuzes maken.

Katleen Put | 13 oktober 2020
Vogel Op Elektriciteitsdraad
Zonnepanelen en windmolenparken leveren steeds meer groene stroom aan. Investeren in olie of aardgas loont daardoor minder de moeite.

Elk jaar publiceert het Internationaal Energieagentschap (IEA) een rapport over de energievooruitzichten voor de komende jaren. Het World Energy Outlook 2020-rapport schetst verschillende energiescenario’s voor de nabije toekomst, afhankelijk van het verloop van de coronacrisis en hoe nationale en internationale beleidsmakers daarop inspelen.

3 toekomstpaden

  • Het ‘business as usual’-scenario gaat ervan uit COVID-19 in 2021 stilaan onder controle raakt en dat de globale energievraag weer het niveau van voor de coronacrisis bereikt. De huidige klimaatambities worden niet verder aangescherpt en fossiele brandstoffen blijven wedijveren met duurzame energie, al verliezen ze langzaam terrein.
  • In het ‘vertraagd herstel’-scenario sleept de COVID-19-crisis langer aan en zal de economie pas tegen 2023 hersteld zijn. De prijzen van olie en steenkool dalen verder en de globale energievraag blijft laag. Ook investeringen in duurzame energie lopen daardoor vertraging op.
  • In het ‘duurzame ontwikkeling’-scenario – het voorkeurscenario – herstelt de economie zich in 2021 en doen overheden en investeerders extra inspanningen voor het klimaat. Daardoor krijgen vervuilende energiebronnen minder kansen en kunnen wind- en zonne-energie spectaculair groeien. In het beste geval evolueert deze aanpak naar het scenario van de ‘netto-nuluitstoot tegen 2050’. Daarbij nemen beleidsmakers wereldwijd optimale maatregelen, waardoor de globale CO2-uitstoot tegen 2050 daalt tot nul.

Snelle maatregelen nodig

Welk scenario het ook wordt: de tijd dat de vraag naar olie jaar na jaar kon toenemen, is definitief voorbij. Voortaan speelt hernieuwbare energie een hoofdrol. De cijfers tonen aan dat zonne-energie in veel landen goedkoper geworden is dan het bouwen van energiecentrales op gas of steenkool. Ook onshore en offshore windmolenparken leveren steeds meer voordelige energie aan. Het ‘duurzame ontwikkeling’-scenario ligt dus binnen handbereik.

Toch kan een falend beleid nog stokken in de wielen steken. Om het klimaat te redden, moet de overstap naar duurzame energie immers snel genoeg gaan. Een netto-nuluitstoot betekent dat de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen de komende tien jaar met 40 procent moet dalen. Dat kan alleen als we massaal overschakelen op elektriciteit uit duurzame energiebronnen. Het globale wagenpark zou tegen 2030 voor meer dan de helft uit elektrische auto’s moeten bestaan (momenteel zitten we aan minder dan 3 procent). Om al die aanpassingen mogelijk te maken, moeten we bovendien zwaar investeren in een robuust en uitgebreid elektriciteitsnetwerk.

Inzetten op duurzame groei

Kunnen we dan niet rekenen op een lange periode van trage economische groei om de vraag naar fossiele brandstoffen te verlagen? Dat is géén goed idee, stelt dr. Fatih Birol, directeur van het IEA. “Een trage economische groei is geen recept voor een duurzame wereld, integendeel. De neveneffecten van de coronacrisis richten nu al erg veel schade aan, vooral in de armste groepen van de samenleving. In Afrika dreigt de toenemende armoede miljoenen mensen zonder stroom te zetten. Dat moeten we absoluut vermijden.”

Het streefdoel is dan ook een vlot economisch herstel, geflankeerd door ambitieuze klimaatmaatregelen, zodat de groeiende energievraag na de coronacrisis met duurzame energie kan worden ingevuld. Alleen met snelle structurele veranderingen in onze energieproductie en -consumptie kunnen we de wereld op weg zetten naar een duurzame zero-emissie-samenleving.

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!