Plus Betonstop levert miljarden aan besparingen op

Verspreide bebouwing is peperduur, blijkt uit een studie van de Vlaamse overheid en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. Een betonstop zou Vlaanderen dan ook jaarlijks 1,7 miljard euro aan besparingen opleveren. Hoe strenger de betonstop, hoe groter de winst.

Elke Doms & Fran Herpelinck | 29 maart 2019
Concrete Pump 2222450 1920

In hun onderzoek becijferden de overheid en VITO de kosten van infrastructuur, mobiliteit en open ruimte in verschillende scenario’s. Blijven voortdoen zoals we nu bezig zijn, waarbij de Vlaamse ruimte steeds verder versnippert, valt daarbij veruit het duurst uit. De Vlaamse regering wil tegen 2040 een betonstop invoeren, om die versnippering een halt toe te roepen. Alleen, zo leert het onderzoek, kan het scenario van een betonstop jaarlijks al snel 1,7 miljard euro opleveren. Verdicht wonen betekent immers minder kosten voor verlichting, wegen, riolering of om de gevolgen van verharding op te vangen.

Prijzig wonen buiten de kern

De maatschappelijke kosten van wonen binnen of buiten de stadskern verschillen enorm, zo berekende VITO. Zo liggen de kosten voor nutsvoorzieningen buiten de kernen per gebouw tot zeven keer hoger dan erbinnen. Buiten de stadskern zijn mensen bovendien meer afhankelijk van de auto. Ook de kostprijs van het verlies aan open ruimte dikt de totaalsom aan.

Als we erin slagen om de inname van open ruimte terug te dringen, besparen we volgens VITO en de overheid tegen 2050 meer dan anderhalf miljard euro per jaar. Dit cijfer kan oplopen tot meer dan 2,5 miljard per jaar als we de verdere inname van open ruimte niet alleen stopzetten, maar zelfs ten dele terugdraaien om meer plaats te maken voor natuur, bos of landbouw.

Kostprijs betonstop

Voorlopig niet berekend: de kostprijs van een betonstop voor Vlaamse steden en gemeenten. Zij zullen eigenaars moeten vergoeden die niet langer op een bouwgrond mogen bouwen. Het kenniscentrum Atrium Centrumsteden wees er vorig jaar al op dat die regeling mogelijk een averechts effect kan hebben, omdat steden en gemeenten minder geneigd zullen zijn om stappen te zetten in het kader van de betonstop.

Wachten op die cijfers is volgens VITO echter geen optie. “Er blijkt nu al een duidelijke trend: hoe verspreider we wonen, hoe hoger de maatschappelijke kosten. De urgentie van het voortschrijdende verlies van open ruimte is van die aard dat wachten op verder onderzoek niet wenselijk is”, klinkt het.

De vergoedingsregeling voor de betonstop moet goedgekeurd worden met een uitvoeringsdecreet. Door juridische problemen met de tekst gebeurt dat echter niet meer tijdens de huidige legislatuur. Volgens Vlaams minister van Omgeving Koen Van den Heuvel (CD&V) is het voorlopig de bedoeling om de oorspronkelijke timing van de betonstop te respecteren.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.