Plus Aardwarmte borrelt op uit Nederlandse mijnen

Lagen de mijnen in het Nederlandse Zuid-Limburg er sinds de jaren 1970 verlaten bij, dan leveren ze nu grondwater voor de verwarming van huizen en bedrijven. Tegen 2030 wil het geothermiebedrijf Mijnwater 30.000 huizen aansluiten op het ‘mijnwarmtenet’.

Fran Herpelinck | 4 september 2019
Mijnwater
Doe Maar Duurzaam

In 2050 moet heel Nederland ‘van het gas af’. Dat is de doelstelling die onze noorderburen zich oplegden. Sinds 1 juli 2018 mogen nieuwbouwwoningen er niet langer op gas aangesloten worden. De ruim 7,5 miljoen andere woningen moeten de komende drie decennia mee van het aardgas af. Over het tempo en de alternatieven voor aardgas om huizen, gebouwen en bedrijven te verwarmen, bestaat echter nog heel wat discussie. Een van die alternatieven is geothermie, of verwarmen op basis van aardwarmte, dat in Zuid-Limburg steeds meer voet aan grond krijgt.

Mijnwater

Het kloppend hart situeert zich in de Zuid-Limburgse mijnstreek, rond de steden Heerlen, Kerkrade en Brunssum. Sinds 2005 kan Heerlen bogen op een aardwarmtenetwerk dat steeds efficiënter wordt. Onder de vleugels van het stedelijk bedrijf Mijnwater worden niet alleen huizen op een duurzame manier verwarmd en gekoeld, maar krijgen de verlaten mijnschachten ook nieuw leven ingeblazen. Sinds de laatste mijn in 1974 sloot, raakten de mijnen in onbruik en liepen de gangen vol grondwater. Warm water, zo bleek, dat via acht kilometer aan leidingen van 800 meter diepte omhoog wordt gepompt. Daarmee verwarmt Mijnwater momenteel 350 gezinswoningen. Ook twee scholen, een kinderdagverblijf, een sportcentrum en enkele kantoren en winkels zijn aangesloten.

Omgevingswarmte

Het water dat uit de diepte komt, heeft een temperatuur van 28°C tot 30°C. In hoger gelegen gangen is het water een stuk frisser, tussen 16°C en 18°C. Om de temperatuur op te krikken naar 36°C, voldoende om woningen mee te verwarmen, vloeit het water door warmtepompen. Via een warmtewisselaar slaagt de installatie er in om ook te koelen. In steeds grotere mate vult Mijnwater de aardwarmte uit de mijnen aan met omgevingswarmte. Van een lokale Jumbo-supermarkt bijvoorbeeld, waar de koelinstallaties veel warmte afstaan. Of van datacenters, schaatsbanen en de woningen zelf. Op dit moment komt nog slechts 35 procent van de warmte en koelte die Mijnwater produceert uit de mijnen.

Hoop en ambitie

Het succes van het ‘mijnwarmtenet’ is een opsteker voor een regio die door de sluiting van de steenkoolmijnen veel economische slagkracht verloor. Het regiobestuur drukt in de Nederlandse krant Het Financieele Dagblad de hoop uit dat het succes van een lokaal energiebedrijf zoals Mijnwater extra banen en inkomsten kan opbrengen voor Zuid-Limburg. Omdat het model van Mijnwater mogelijk ook elders kan aanslaan, kocht de provincie Limburg vorig jaar Mijnwater voor 16 miljoen euro over van de stad Heerlen. Uit een analyse van studiebureaus CE Delft en IF Technologie bleek dat de techniek van Mijnwater in principe 2,6 tot 3 miljoen woningen zou kunnen verwarmen. Het bedrijf zelf wil tegen 2030 liefst 30.000 woningen van warmte en koelte voorzien, een schaalvergroting van maal honderd.

Op voorwaarde dat ...

Toch koppelt directeur Frans Rooijers van studiebureau CE Delft strikte voorwaarden aan de uitbouw van (aard)warmtenetten in Nederland. Zo staat een lage gasprijs de ontwikkeling van warmtesystemen momenteel nog in de weg, stelt hij aan FD. Hij dringt dan ook aan op een overheidsinterventie om de kostprijs van gas op te drijven, kwestie van duurzame alternatieven aantrekkelijker te maken. Dat ook andere warmtebedrijven mee op de kar springen, is een tweede voorwaarde. Zodat een bedrijf als Mijnwater geen monopolie verwerft en klanten van een warmtenet de vrijheid krijgen om tussen verschillende warmteleveranciers te kiezen.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.